Augustinus voor mensen van nu

In Augustinus voor mensen van nu brengt Hans Alderliesten de kerkvader Augustinus dichtbij en laat hem reflecteren op vragen en onderwerpen waarmee mensen van nu te maken hebben. Hoe weet je waaraan je wel aandacht moet besteden, en waaraan niet? Hoe komt het dat we zo druk zijn? Vragen die Augustinus stelde, maar die je ook zomaar om je heen kunt horen. Alles is anders en toch is alles hetzelfde. Augustinus zou zeggen: 'Wij zijn de tijden.' Onrustig als we zijn, kunnen we uiteindelijk alleen rust vinden bij God. Een actueel boek dat de lezer uitnodigt tot nadenken over zijn keuzes, tijdbesteding en opvattingen.

Recensies

 

'Mooi en raak'

In één zin omvat zijn boekje 52 reflecties van telkens twee bladzijden, vertrekkend van een citaat van Augustinus, gevolgd door een duiding rond het thema, met als slot een toepasselijk, uit het leven gegrepen verhaal. Om te beginnen dus telkens een krachtig citaat van de heilige, geplukt uit zijn brede oeuvre. Ze klinken in deze vertaling niet oubollig, en ook niet al te scherp. Ze lezen vlot en zijn toegankelijk voor wie enigszins open minded is.

Universele thema’s
Elk citaat is het uitgangspunt voor de bezinning die volgt. De thema’s zijn universeel, modern en relevant: hoe ga je om met keuzes, tijdbesteding of bezit, met boosheid en teleurstelling, met regels en straffen, liegen en lunchen, lijden en dood, geloof en liefde? De thema’s zijn vooral geplukt uit het maatschappelijke leven. Niet voor niets is Alderliesten adviseur maatschappelijke vraagstukken, naast de verschillende bestuurlijke functies die hij bekleedt. Hier en daar kruidt hij zijn overwegingen met een snuifje management, politieke anekdotes of een statistiekje.

Licht en luchtig
Alderliesten schrijft licht en luchtig, terwijl hij zachtjes schudt aan ons prioriteitenlijstje. Je vindt er eerder milde suggesties dan pasklare antwoorden of duidelijke stellingen. Het is aan de lezer om even stil te staan bij zijn gewoontes en de les te trekken. De horizontale dimensie komt wel aan bod, maar de verhouding tot God is op zich geen hoofdfocus. Op die manier raakt het wat op de achtergrond dat we in moeilijke en drukke tijden slechts rust vinden in God, zoals Augustinus’ radicale bekering (en een ander bekend citaat van hem) duidelijk maakt.

Lauw
Alderliesten schrijft mooi en raak, voor wie van een warme, comfortabele aanpak houdt. Een ander echter zal het wat lauw vinden smaken en de vurigheid van de kerkvader missen. Zal dit boekje je uit je stoel doen opstaan?

Deze recensie is geschreven door Pieter Derdeyn voor www.kn.nl - 6 februari 2020

 

'Uitspraken van Augustinus verbonden aan actualiteiten, luchtige herkenbaarheden en diepe gronden.'

Wat heeft Augustinus ons te zeggen?
Wie heeft de geschiedenis van Augustinus vroeger niet onder ogen gekregen? Ik kan me nog genoeg lessen kerkgeschiedenis herinneren waarin hij aan bod kwam. Toen ik dit boek las, begon de waarde daarvan steeds meer door te dringen. Als theoloog en filosoof neemt Augustinus ons mee in zijn zoektocht naar God. De auteur heeft de uitspraken van Augustinus verbonden aan actualiteiten, luchtige herkenbaarheden en diepe gronden. Van stevige kost maakt hij een zoete hap. Vandaag deel ik wat lessen met je.

Kijk naar binnen. Een les waar wij als vrouwen wat van kunnen leren: kijk naar de binnenkant. Augustinus roept ons ook op om het niet van ons uiterlijk te verwachten: "Voor ware schoonheid moet je niet naar buiten kijken, maar naar binnen. Nog preciezer: naar boven."

Ik wil dat jij bent. Augustinus vat liefhebben prachtig samen: "Ik heb lief, ik wil dat jij bent. Dat is echte liefde." Telkens weer zoeken naar de ander. Hij geeft je niet de opdracht om jezelf onder te laten sneeuwen, maar om jezelf te geven. Om te zoeken naar de ander. Dat is wat echte liefde is.

Kiezen. Ik vond het heerlijk om te ontdekken waar mijn interesses lagen. Zo zag ik studeren en verliefd worden als een avontuur, maar wat als het nou voor het eggie wordt? Als de spanning minder hevig is en er wat definitieve keuzes gemaakt moeten worden? Eng en heerlijk tegelijk. Niet van alles een beetje, maar helemaal gaan voor de keuze die je maakt. In dit boek gaat het ook over keuzes. "Zolang je geen richting kiest, zijn alle wegen even aantrekkelijk. Maar je komt niet verder."

Wat er overblijft. Een paar weken terug was ik op een begrafenis. Zwart om me heen, maar toch licht in de harten van de mensen. Er was geloof in een eeuwig volmaakt leven voor de overledene. Er werd gezegd: "Zonder sterven geen leven." Wat een waarheid! We zijn hier niet om alleen te genieten, maar bovenal omdat we op reis zijn naar het eeuwige leven. Augustinus zegt hetzelfde in andere woorden: "Doodgaan is doorgaan. Voor de dood hoef je niet bang te zijn, als je je leven aan God hebt toevertrouwd.”

Dit is een verkorte versie van de recensie op Fleurrijk. De complete recensie is ook hier te lezen.

'Vlot geschreven, alleraardigst geheel'

De auteur is adviseur maatschappelijke vraagstukken. In dit boek stelt hij allerlei belangrijke vragen, die hij als het ware voorlegt aan Augustinus' boeken en preken. Zijn boek is verdeeld in drie hoofddelen met als titel: 'Het zijn slechte tijden', 'Dat zeggen de mensen tenminste' en 'Laten we liever goed leven'. De kerkvader (354-430) blijkt in de veelheid van citaten en opmerkingen zeer actueel, en Alderliesten geeft naast de mening en uitleg van Augustinus zijn eigen mening en die van anderen. Het zijn kostelijke en leerzame stukjes, waar je over nadenkt of vrolijk om lacht. Elk van de 52 stukjes eindigt in een kader met een citaat uit een van de vele boeken die Alderliesten naast het werk van Augustinus geraadpleegd heeft. Het is een vlot geschreven, alleraardigst geheel, dat de lezer ook uitnodigt Augustinus werk zelf ter hand te nemen. Voorzien van talrijke eindnoten met onder meer bronvermeldingen.

Ds. Jenno Sijtsma

'Hoe kom je tot rust in stressvolle tijden?'

Het is een vraag waar bijkans dagelijks een nieuw (zelf)hulpboek over verschijnt. Hoe kom je tot rust in stressvolle tijden? Veel minder vaak wordt bij het beantwoorden van die vraag hulp gezocht bij Augustinus, de grote theoloog, filosoof en kerkvader van meer dan 1500 jaar geleden. In dit boek kijkt Hans Alderliesten door de ogen van Augustinus naar vragen zoals de bovenstaande.

Redactie Religie & Filosofie Trouw

'Een zeer geslaagde manier om Augustinus voor een breed voetlicht te brengen'

Het vermelden zéér waard is een recent boek van Hans Alderliesten, onder de titel Augustinus voor mensen van nu. Wij zijn de tijden (2019). Augustinus is in dit geval de grote kerkheilige Augustinus van Hippo die leefde van 354 tot 430. Hij was een van de grote figuren van het Christendom en ook de brug van het platonisme (uit Griekenland) naar dat Christendom. Een van zijn beroemdste boeken is Belijdenissen dat wel de eerste westerse autobiografie wordt genoemd, een diep zelfonderzoek naar wat hem bewoog en hoe hij leefde, tot hij zich bekeerde tot het Christendom. Alderliesten heeft uit dat boek en uit ander werk in totaal 52 citaten genomen, zeg maar voor elk week van het jaar één en daarop reflecteert hij: "Wie ben je?", "Waar spaar je voor?", "Is straffen nog wel iets nú?", "Hoe ga je met onrecht om?", "Wat is een goede vriendschap?" en zo dus 52 vragen in totaal. Na de reflectie volgt steeds een stukje uit de actualiteit, een uitspraak van een BN-er, of iets uit de krant of van facebook, het 'gewone' leven dus. Alles bijeen een zeer geslaagde manier om Augustinus voor een breed voetlicht te brengen.

Joop Berding

'Goed te gebruiken als inleiding'

Zijn de lessen van Augustinus alleen geschreven voor mensen uit zijn tijd? Met dit boek kom je er achter van niet. De samenleving waarin Augustinus leefde heeft opvallend veel overeenkomsten met het leven van nu. Het boek bestaat uit korte lessen van ieder slechts twee bladzijden die je als moeder van nu zult herkennen, zoals ‘druk, druk, druk’, of ‘is geloven voor watjes’? en ‘doe je wat je zegt’? Ieder hoofdstuk begint met een soms wat filosofisch citaat van Augustinus, waarna de auteur dat praktisch uitwerkt naar het leven van alledag. De lessen/hoofdstukjes zijn ook goed te gebruiken als inleiding op bijvoorbeeld een moedergroep.

Rianne Zuurmond-Geelhoed